زیرا ممکن است علاوه بر ایجاد اختلال در حرکت، عملکرد سیستم ترمز و فرمان را نیز تحت‌تأثیر قرار دهد. این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که موتور در دور آرام نمی‌تواند خود را با کاهش دور موتور هماهنگ کند یا سیستم ترمز، به‌ویژه بوستر و مدار خلأ، دچار ایراد شده باشد.

در این مطلب، مهم‌ترین علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمز گرفتن، نشانه‌های هر ایراد و روش‌های اولیه تشخیص آن را بررسی می‌کنیم.

مهم‌ترین علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری

۱. خرابی بوستر ترمز یا نشتی شیلنگ خلأ
یکی از رایج‌ترین دلایل خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری، وجود ایراد در بوستر ترمز یا شیلنگ متصل به آن است. بوستر با استفاده از خلأ موتور، نیروی لازم برای فشردن پدال ترمز را کاهش می‌دهد. اگر دیافراگم بوستر پاره شود یا شیلنگ خلأ ترک داشته باشد، هنگام ترمزگیری هوای اضافی وارد موتور می‌شود.

این هوای اضافی نسبت سوخت و هوا را برهم می‌زند و ممکن است باعث موارد زیر شود:

• افت شدید دور موتور
• لرزش موتور
• سفت‌شدن پدال ترمز
• خاموش‌شدن خودرو هنگام توقف
• شنیده‌شدن صدای «فیس» یا نشتی هوا

روش آزمایش اولیه بوستر ترمز
خودرو را خاموش کنید و چند مرتبه پدال ترمز را فشار دهید تا سفت شود. سپس پدال را نگه دارید و موتور را روشن کنید. اگر بوستر سالم باشد، پدال باید کمی پایین برود. پایین‌نرفتن پدال می‌تواند نشانه وجود ایراد در بوستر یا مدار خلأ باشد.

این آزمایش فقط یک بررسی اولیه است و برای تشخیص قطعی باید خودرو توسط تعمیرکار بررسی شود.

۲. کثیفی دریچه گاز
دریچه گاز میزان هوای ورودی به موتور را کنترل می‌کند. در صورت کثیف‌شدن دریچه گاز، مسیر عبور هوا در دور آرام محدود می‌شود. در این شرایط، وقتی راننده ترمز می‌گیرد و پدال گاز را رها می‌کند، موتور نمی‌تواند هوای کافی دریافت کند و خاموش می‌شود.

علائم کثیفی دریچه گاز عبارت‌اند از:

• نوسان دور موتور
• خاموش‌شدن خودرو در زمان کاهش سرعت
• تأخیر در واکنش پدال گاز
• کاهش شتاب
• روشن‌شدن چراغ چک موتور
• افزایش مصرف سوخت

در خودروهای دارای دریچه گاز برقی، پس از شست‌وشو یا تعویض دریچه گاز ممکن است نیاز به تعریف دریچه گاز یا انجام ریست با دستگاه دیاگ وجود داشته باشد.

۳. خرابی استپر موتور در خودروهای مجهز به دریچه گاز مکانیکی
در بسیاری از خودروهای قدیمی‌تر، تنظیم هوای ورودی در حالت درجا بر عهده استپر موتور است. استپر با کنترل هوای ورودی، دور موتور را هنگام رهاکردن پدال گاز و توقف ثابت نگه می‌دارد.

اگر استپر کثیف یا خراب باشد، هنگام ترمزگیری و کاهش دور موتور، نمی‌تواند دور آرام را تنظیم کند. در نتیجه خودرو ممکن است در تقاطع، پشت چراغ قرمز یا هنگام پارک‌کردن خاموش شود.

نشانه‌های خرابی یا کثیفی استپر شامل موارد زیر است:

• خاموش‌شدن خودرو با رهاکردن پدال گاز
• بالا و پایین‌شدن دور موتور
• روشن‌ماندن خودرو فقط با فشردن پدال گاز
• بد روشن‌شدن موتور
• افت دور موتور هنگام روشن‌کردن کولر

۴. خرابی یا کثیفی شیر EGR
شیر EGR بخشی از گازهای خروجی موتور را دوباره به مسیر ورودی بازمی‌گرداند تا میزان آلایندگی کاهش پیدا کند. اگر این شیر در حالت باز گیر کند، گازهای اگزوز بیش از حد وارد موتور می‌شوند و احتراق در دور آرام مختل می‌شود.

در چنین شرایطی، خودرو ممکن است هنگام کاهش سرعت یا ترمزگیری خاموش شود. نشانه‌های احتمالی خرابی EGR عبارت‌اند از:

• لرزش در حالت درجا
• کاهش شتاب
• خاموش‌شدن هنگام توقف
• افزایش دود یا مصرف سوخت
• روشن‌شدن چراغ چک

۵. مشکل در سنسورهای موتور
سنسورهایی مانند سنسور دریچه گاز، سنسور دور موتور، سنسور فشار مانیفولد و سنسور جریان هوای ورودی اطلاعات لازم را به ECU ارسال می‌کنند. خرابی یا کثیفی این قطعات می‌تواند باعث شود ECU نتواند میزان مناسب سوخت و هوا را هنگام کاهش دور موتور تنظیم کند.

در صورت خرابی سنسورها، ممکن است علائم زیر مشاهده شود:

• خاموش‌شدن ناگهانی
• ریپ‌زدن موتور
• نوسان دور آرام
• روشن‌شدن چراغ چک
• افزایش مصرف سوخت
• سخت روشن‌شدن خودرو

استفاده از دستگاه دیاگ می‌تواند خطاهای ثبت‌شده در ECU را مشخص کند؛ اما صرفاً تعویض قطعه بر اساس کد خطا همیشه درست نیست. کد خطا باید همراه با علائم خودرو و بررسی سیم‌کشی تفسیر شود.

۶. ضعف سیستم سوخت‌رسانی
اگر فشار سوخت کافی نباشد، موتور هنگام کاهش دور یا توقف نمی‌تواند به‌درستی کار کند. خرابی پمپ بنزین، گرفتگی فیلتر بنزین، کثیفی انژکتورها یا ایراد در رگلاتور فشار سوخت از عوامل احتمالی هستند.

علائم مشکل در سیستم سوخت‌رسانی عبارت‌اند از:

• خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری یا توقف
• کاهش شتاب
• بد روشن‌شدن موتور
• ریپ‌زدن در سربالایی
• شنیده‌شدن صدای غیرعادی از پمپ بنزین
• افت توان در دورهای بالا

برای تشخیص قطعی، فشار سوخت باید با ابزار مخصوص اندازه‌گیری شود.

۷. خرابی سیستم جرقه‌زنی
ضعف شمع‌ها، خرابی کوئل، ایراد در وایرها یا مشکل در اتصالات برق می‌تواند احتراق موتور را مختل کند. گاهی موتور در حالت عادی روشن می‌ماند، اما هنگام کاهش دور موتور و ترمزگیری خاموش می‌شود.

در این حالت، معمولاً نشانه‌های زیر دیده می‌شود:

• لرزش موتور
• ریپ‌زدن هنگام شتاب‌گیری
• کاهش توان
• افزایش مصرف سوخت
• بوی بنزین خام از اگزوز
• روشن‌شدن چراغ چک

ادامه رانندگی با احتراق ناقص می‌تواند به کاتالیزور نیز آسیب بزند.

علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری در خودروهای دنده‌ای
در خودروهای مجهز به گیربکس دستی، یکی از دلایل رایج خاموش‌شدن هنگام ترمزگیری، رهاکردن نادرست کلاچ است. اگر راننده پیش از کاهش کامل سرعت، کلاچ را نگیرد یا دنده متناسب با سرعت انتخاب نشود، موتور تحت فشار قرار گرفته و خاموش می‌شود.

بااین‌حال، اگر خودرو با گرفتن کلاچ نیز خاموش شود، باید موارد زیر بررسی شود:

• خرابی بوستر ترمز
• کثیفی دریچه گاز یا استپر
• ضعف سیستم سوخت‌رسانی
• ایراد سنسورها
• مشکل در سیستم جرقه‌زنی

علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری در خودروهای اتوماتیک
در خودروهای اتوماتیک، خاموش‌شدن هنگام توقف می‌تواند به خرابی مبدل گشتاور یا قفل‌شدن کلاچ داخلی آن مربوط باشد. در حالت عادی، مبدل گشتاور باید هنگام توقف، ارتباط موتور و گیربکس را به شکلی تنظیم کند که موتور خاموش نشود.

اگر کلاچ قفل‌شونده مبدل گشتاور آزاد نشود، خودرو هنگام ترمزگیری مانند خودروی دنده‌ای که کلاچ آن گرفته نشده است، خاموش می‌شود.

علائم احتمالی این ایراد:

• خاموش‌شدن در زمان توقف کامل
• ضربه هنگام ایستادن
• لرزش شدید پیش از خاموش‌شدن
• سخت خارج‌شدن دنده از حالت درایو
• روشن‌شدن چراغ هشدار گیربکس

در این شرایط، بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس و انجام دیاگ تخصصی ضروری است.

چگونه علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمز را تشخیص دهیم؟

برای عیب‌یابی دقیق، بهتر است بررسی‌ها از موارد ساده‌تر آغاز شود:

• بررسی روشن‌شدن چراغ چک موتور
• گوش‌دادن به صدای نشتی هوا هنگام فشردن ترمز
• بررسی شیلنگ خلأ بوستر از نظر ترک‌خوردگی و پارگی
• بررسی کثیفی دریچه گاز یا استپر
• بررسی شمع، کوئل و سیستم جرقه‌زنی
• اندازه‌گیری فشار سوخت
• بررسی سنسورها با دستگاه دیاگ
• بررسی مبدل گشتاور در خودروهای اتوماتیک
• بررسی سیم‌کشی، اتصالات بدنه و برق خودرو

تعویض قطعات بدون تشخیص دقیق، ممکن است هزینه زیادی ایجاد کند و مشکل را نیز برطرف نکند.

آیا رانندگی با خودرویی که هنگام ترمز خاموش می‌شود خطرناک است؟

بله. خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری می‌تواند خطرناک باشد، زیرا پس از خاموش‌شدن موتور:

• فرمان ممکن است سنگین‌تر شود.
• پدال ترمز ممکن است سفت شود.
• فاصله توقف افزایش پیدا کند.
• کنترل خودرو در ترافیک دشوار شود.

احتمال خاموش‌شدن ناگهانی در تقاطع‌ها افزایش یابد.

اگر پدال ترمز نیز سفت شده، صدای نشتی هوا شنیده می‌شود یا خودرو در هر بار ترمزگیری خاموش می‌کند، بهتر است از ادامه رانندگی خودداری کرده و خودرو را به تعمیرگاه منتقل کنید.

جمع‌بندی
علت خاموش‌شدن خودرو هنگام ترمزگیری می‌تواند از یک ایراد ساده مانند کثیفی دریچه گاز یا استپر تا مشکل مهمی مانند خرابی بوستر ترمز، نشتی خلأ، ضعف پمپ بنزین یا ایراد مبدل گشتاور ناشی شود. در خودروهای دنده‌ای، نحوه استفاده از کلاچ نیز اهمیت دارد؛ اما خاموش‌شدن مداوم خودرو حتی با گرفتن کلاچ، نشانه یک ایراد فنی است.

برای جلوگیری از آسیب بیشتر و حفظ ایمنی، بهتر است عیب‌یابی با بررسی مدار خلأ، دریچه گاز، سیستم سوخت‌رسانی، جرقه‌زنی و دستگاه دیاگ انجام شود.